Son zamanlarda uluslararası piyasalarda dolar'ın önlenemez değer kaybına şahit olduk. Tabiî ki bu tür trendlerde görülen ileriye yönelik kehanetler yine ortaya çıkmaya başladı.

Bunlardan her zaman gözde olanı ABD dolar'ının artık rezerv para olmayacağı başta Çin olmak üzere Arap ülkelerinin dolar değer kaybettiği için euro'ya geçmek istedikleriydi. Tabi normal bir yatırımcı bile olsa sormak lazım niye euro/usd 1,3000 seviyelerindeyken değil de 1,5000 seviyelerine yaklaşırken ucuzlayan dolarları satarak pahalı euro alma yoluna gidilmedi. Daha doğrusu böyle bir karar açıklanır mı? Yoksa piyasalar uyandırılmadan belli yöntemlerle mi yapılır?  İlk euro dünya piyasalarında yer aldığı zaman değer kazanmaya başlamış artık yeni yıldızımızın euro olduğu söylenirken birden değer kaybetmeye başlamış bu seferde bu yeni para biriminin kof olduğu AB projesinin başarısız olduğu dillendirilmeye başlanmıştı. 

Daha sonra parite 1,3666 zirvesini yaparken tüm dünya dolar'ın bittiği şarkısını söylerken hemen bir yıl sonra 1,1600 seviyeleri görüldüğünde 1,0000 seviyelerinin hedeflendiği hatta bir kez daha 0,8000 seviyelerinin görülebileceği önde gelen! Uzmanlar tarafından ileri sürülmekteydi.

Peki Avrupa çok mu güçlendi de euro bu kadar talep görüyor? Daha birkaç yıl önce ciddi araştırma kurumlarının yayımladığı raporlarda ABD ekonomisi yerinde saysa Avrupa ise büyümesini devam ettirse dahi ABD'yi ancak 25-30 yıl sonra yakalayabileceği söylenmekteydi. Acaba son açıklanan ABD büyümesi düşük mü çıktı? Cevabı hayır. Hatta beklentilerden iyiydi.

FED Başkanı Bernanke son çeyrek büyümenin düşebileceğini söylemesi nedeniyle dolar yine hırpalanmıştı. Dikkat ederseniz eksiye düşecek dememişti. Ayrıca 2008 de büyümeyle ilgili olumlu beklentilerini öne sürmüştü. Dolar'ın değer kaybına yol açan, faiz indirimleri serisinin nedeni konut sektörü ipotekli ev kredileri krizi ile ilgili spekülasyonlar belli bir süre daha devam edeceğe benziyor. Bu gelişmeler sayesinde ciddi ralliler yapılırken yine sıfır toplamı oyun olan uluslar arası para piyasalarında belli kimselerin paraları başkalarına transfer oldu.(Genellikle küçük ve amatör kalabalıkların parası market makerlara ve spekülatörlere gitti.) Gerçek olan tek bir şey var ekonomi bir denge bilimidir ve hiçbir ağaç cennete kadar uzamaz.

Sonuçta ne Avrupa ne Asya, ABD ne isterse o olur. Süper güç küreselleşme adında ülkeler arasında öyle karmaşık bağlantılar kurdu ki dolar'ın pimi çekilse, başta Çin olmak üzere bir çok ekonomi teker teker devrilebilir. Çin o kadar nüfusunu ABD ye mal satarak doyuruyor. Karşılığında ABD finans piyasalarında yatırım yaparken rezervlerinin büyük bölümünü dolar'da tutuyor eğer dediği gibi bir operasyon yaparsa ABD bundan zarar görürse bu saatten sonra halk Mao zamanında olduğu gibi sadece pirinçle beslenmek istemeyecektir. Yani ünlü ABD'li ekonomistin söylediği gibi; ABD hapşırırsa dünya nezle olur. Bir sorun olursa ABD niye düşünsün dünya telaşlansın.

Dolar karşısında ciddi değer kazanan euro ve GBP aynı zamanda yüksek faizle birleşince bunun orta ve uzun vade de ciddi zararları mutlaka faiz indirimi ve dolayısıyla değer kaybı yaratabilir. Diğer tarafta ise ABD açıklarını yavaş yavaş kapatacak faizler indiği için ekonomik hareketlilik ve büyüme artacak buda enflasyonu tetikleyeceğinden yine faiz artırımı olasılığı ortaya çıkacak ve dolar yine güçlenecektir.

Bizim piyasalar gelince hiçbir sorun yok, çünkü bankacılık sistemimiz ve finans piyasalarımız yabancıların elinde olmadığı, her yerden petrol, doğal gaz çıktığı, inanılmaz altın, bor ve toryum rezervlerimiz olduğu, özelleştirmeyle satılıp bitmeyecek şirketlerimiz olduğu, dünya'nın en sert ve uluslar arası illegal desteklenen terörist grubuyla çatışmadığımız için borsamız yükselmeye, paramız değer kazanmaya devam ederken bir yandan da yüksek faizlerle haftada milyarlarca dolar ödeyerek yurt dışına yardım yapmayı seviyoruz. Ha bunlar yoksa ne mi olacak? Nasılsa yüzyılda bir dahi doğar oda Türkiye'ye denk gelir bizi kurtarır.


M.Saim ÖZKAN
msaimozkan@triafx.com