Konut kredisi faizleri beş yıllık vadelerde, aylık yüzde 0.95`e, 10 yıllık vadelerde dahi 0.99`a düştü. Krediyle konut almak isteyenler Türkiye tarihinde bundan daha düşük faiz görmedi. Konut fiyatları da aylardır yerinde sayıyor. Faizler ve fiyatlar düşmüşken alım yapmayıp biraz daha bekleyeyim diyen de çıkabilir ama faizde gidişat tersine de dönebilir, üstelik fiyatların artması da gündeme gelebilir.

Konut kredisinde bir yıl öncesine kadar hayal bile edilemeyecek gelişmeler oluyor. Türkiye tarihinde ilk kez konut kredisi faizi 10 yıllık vadede aylık yüzde 0.95`e düştü. Beş yıllık vadelerde ise bankaların büyük çoğunluğu aylık faizi 0.95`a çekmiş durumda.

Bir yıl önce konut kredisi faizi, bugünkü seviyesinin tam iki katıydı. Konut kredisi faizi 2008 yılının ekim ayında 60 ve 120 aylık vadelerde 1.60-1.80 aralığında seyrediyordu. Merkez Bankası`nın sürekli faiz indirmesi sonucunda bankalar da konut kredisi faizlerini aylık 0.95`e kadar indirme cesaretini buldu.

Konut kredilerinin görülmemiş ölçüde düşmesi, krediyle ev almak isteyenler için çok cazip bir dönemin kapısını araladı. 10 yıllık vadeyle 100 bin liralık konut kredisi alanlar bir yıl önce 1880 lira taksit öderken, bugün aynı vadede aynı miktar kredi alanlar 1428 lira taksit ödüyor.

Faizler bir yıl içinde yarı yarıya düşünce, daha önce yüksek faizden konut kredisi alıp da faizini indirmek (refinansman yaptırmak) isteyenler bankaların kapısını aşındırmaya başladı. Bankaların yüksek faizle vermiş oldukları kredilerin faizini indirmek gibi bir yükümlülükleri yok. Ancak faizlerin bir yıl içinde yarı yarıya düştüğü bir ortamda, bankalar da kredi borçlularının ödemelerini aksatmadan yapabilmelerine olanak sağlamak amacıyla faiz indirimine `hayır` demiyor.

Kararsızlık ortamı değil

Konut almak isteyenler bugünlerde çok büyük bir kararsızlık içinde kıvranıyor. Konut kredisi faizleri beş yıllık vadelerde bile aylık yüzde 0.95`e kadar gerilemişken almalı mı, yoksa faizlerin biraz daha düşmesini mi beklemeli?

Türk ekonomisindeki kırılganlık ortadayken, faizlerin düşmesini bekleyenler, yeni bir yükseliş dalgasıyla hayal kırıklığına uğrayabilirler. 2006 Mayıs`ı öncesini hatırlayanlar böyle bir sürprize hazırlıklı. 2006 yılının mayıs ayı başlarında konut kredisi faizleri aylık yüzde 1`e dayanmış, kredi kullanmak isteyenler yüzde 1`in altını görme psikolojisine girmişlerdi. Ancak dövizde meydana gelen dalgalanma herşeyi altüst etti. Faizler birden aylık yüzde 2 seviyesine çıktı.
Konut kredilerinde buna benzer bir gelişme dünyanın en büyük yatırım bankası Lehman Brothers`ın battığı 2008 Eylül`ünü takip eden günlerde yaşandı. Daha üstünden bir yıl geçmemiş olan gelişmeleri şöyle bir hatırlayalım.

2006 Mayıs`ında döviz artışına bağlı olarak birden yüzde 2`lere çıkan konut kredisi faizleri 2006 sonundan başlayarak 2007 yılında ve 2008 Eylül ayına kadar kademe kademe geriledi. Eylül 2008`de yüzde 1.30`lara dayandı.

2007 Ağustos`unda ABD`de patlak veren krize refleks vermeyen Türk bankaları, 15 Eylül`de Lehman Brothers`ın batmasıyla büyük bir telaşa düştüler. Ve ilk refleks olarak da konut kredilerini kestiler. Kestiler derken, konut kredisi faizini yeniden yüzde 2`lere yükselttiler.
Ekonomideki iyileşme beklentisi doğrultusunda Merkez Bankası`nın faiz indirimlerine bağlı olarak bankalar da 2009 başından itibaren konut kredisi faizlerini yeniden indirmeye başladı. Öyle ki Türkiye tarihinde ilk kez konut kredisi faizleri 60 ay vadede aylık yüzde 0.95 oranına kadar düştü.

Üstelik bu kez yapılan indirim göstermelik değil. 2006 Mayıs`ında yüzde 1`in altına inen konut faizi sembolik bir anlam taşıyordu. Bu faizi veren bankanın konut kredileri hacmindeki payı yok denecek seviyedeydi ve bu faizl sadece bir yıllık vadeyi kapsıyordu.

Faizlerin daha da düşme olasılığı da var. Merkez Bankası son faiz indiriminin gerekçesini açıklarken durgunluğa atıf yaptı ve faiz indirimlerinin devam edebileceği sinyalini verdi. Bu demektir ki genel olarak faizler bir miktar daha aşağı gidebilir. Ancak bankalar, Merkez`in yapacağı indirimi konut kredisi faizlerine yansıtırlar mı, yoksa bugünkü faiz seviyesini yeterli mi görürler orası belli değil.

Konut kredisi faizlerini konut fiyatlarından ayrı düşünmemek lazım. Geçmişte bunun örneği çok yaşandı. Konut kredisi faizleri düşünce, konuta talep artıyor, talep artınca da inşaat şirketleri ya da konut satıcıları konut fiyatlarını yükseltiyor.

Konut alıcıları açısından içinde bulunduğumuz dönem bu nedenle de çok cazip. İkinci el konut fiyatları düştüğü seviyede takılıp kalmış durumda. Yeni konutlarda ise aylardır fiyatlara zam yapılmadı. Hatta fiyat listesini 1.5 yıldır değiştirmeyen şirketler bile var.

Bütün veriler üstüste konulduğunda yeni konut ya da ikinci el ev almak için son derece cazip günler geçirdiğimizi kabul etmek gerekiyor.