Öncelikle yurtdışında yaşanan korktuğumuz değil daha önce yazılarımızda belirttiğimiz gibi beklediğimiz bir gelişmeydi. Bu ülke bazlı 2. dalga diyeceğimiz bir takım gelişme süreci, yani birinci çatırdama diyebiliriz.

Dünya’yı saran, kıta sıçratan bir süreç olmadığı sürece sadece piyasada realizasyon süreci. Birinci çatırdama sonrasında, borç endişeleri farklı ülkelere ulaşırsa kırılma ve daha sonraki aşaması ise 2. dalga olacaktır. 2009 yılı, kazanım yılıydı. Yeniden büyüme bir kazanımdı. Global ikinci dalga borçlanma sorunlarıyla olamaz, ancak kazanımların kaybedilmesiyle olur. 2010 yılında bu kazanım korunacak ve üzerine kamu açıkları azaldığı sürece kazanımlar devam eder.

Kamu açıklarının dış borç harici alacağı her tedbir geçen seneden kazanımları devam ettirmeyi zorlaştıracağı ise bizleri bekleyen risklerdir. Kamu tasarrufunun artmasının özel sektöre kaynak aktarımını azaltması, vergi artışlarının tüketici harcamaları üzerinde kamu harcamalarının kısılmasının büyümeye negatif etkisi gibi.  Bunları uygulamak o kadar kolay olmadığını önceki yazılarımızda belirttik. Adı geçen ülkelerin 2-3 senede borçların kapanması pratik olarak mümkün olmadığı gibi teorik olarak bile mümkün değil.

Türkiye geçen hafta yaşanan krizde gelişmekte olan bir ülke gibi değil, gelişmiş bir ülke gibi tepki verdi. Avrupa’nın gelişmekte üstü ülkelerinin borç endişelerinin olduğu bir dönemde, TL cinsi yatırım araçları talep gördü. İMKB’de düşer, realizasyonunu yapar. Fakat Türkiye’nin kamu maliyesine yönelik endişeler artarda, TL cinsi faizlerde yada Türkiye CDS’lerine ateş sıçrarsa bu düşüşler ancak realizasyon noktasından çıkar. İMKB’de tipik bir realizasyon hareketi yaşanmaktadır ve yukarı yönde tepkilerde satışlar ile karşılanması suretiyle devamı gelebilir. Fakat düşüşler kronik olmak noktasında değildir.


Gökhan USKUAY
Turkish Yatırım Finansal Strateji Müdürü